خانه / گوناگون / اطلاعات عمومی

اطلاعات عمومی

ضرب المثل ها و نکات ادبی

ضرب‌المثل یا زبانزد گونه‌ای از بیان است که معمولاً تاریخچه و داستانی پندآموز در پس بعضی از آن‌ها نهفته است. بسیاری از این داستان‌ها از یاد رفته‌اند، و پیشینهٔ برخی از امثال بر بعضی از مردم روشن نیست؛ بااین‌حال، در سخن به‌کار می‌رود. شکل درست این واژه «مَثَل» است و ضرب در ابتدای آن اضافه است. به عبارتِ دیگر، «ضرب‌المثل» به معنای مَثَل زدن (به فارسی: داستان زدن) است. ضرب‌المثل و نسبت آن با اصطلاحات ضرب‌المثلی

تفاوت مابین «ضرب‌المثل» و «اصطلاحات ضرب‌المثلی» در شکل، ساختار و عمل‌کرد آنهاست. امثال و حکم جمله‌ای است کامل با ساختمانی استوار بر پایه و اساسی غیرقابل تغییر، مانند:

تب تند زود به عرق میشینه!
هرکه بامش بیش، برفش بیشتر!
خواستن توانستن است!
آدم بی‌سواد کور است!

اصطلاحات ضرب‌المثلی، برخلاف امثال و حکم، عباراتی مصطلح و عمومی هستند که ابتدا باید در جمله‌ای جایگزین شوند تا عبارتی کامل حاصل آید. این عبارت کامل نیز برحسب قید زمان، فاعل و مفعول متغیر است، مانند:

پا توی کفش کسی کردن
دُم خود را روی کول گذاشتن
بی گُدار به آب زدن
گلیم خود را از آب بیرون کشیدن
کلاه خود را قاضی کردن
کلاه خود را سفت چسبیدن

این اصطلاحات ضرب‌المثلی، بدون قرار گرفتن در یک جملهٔ کامل، فاقد خصلت‌های ضرب‌المثل خواهد بود؛ لذا تفهیم عبارات اصطلاحیِ یادشده با اضافات مقدور است، مانند:

پایت را تو کفش بزرگ‌تر از خودت نکن!
از ترس، دُمش را روی کولش گذاشت و دررفت!
بی گُدار به آب نزن که پشیمان می‌شوی!
تو اول گلیم خودت را از آب بیرون بکش، …!
تو اول برادریت رو ثابت کن

بنابراین، عبارات ضرب‌المثلی را می‌توان به عنوان مواد اولیه (خام) یک اصطلاح ضرب‌المثلی تعریف نمود: اصطلاحات ضرب‌المثلی، عباراتی هستند که معنا و مفهوم آنها با معنی هریک از کلماتِ تشکیل دهندهٔ آن، نسبت مستقیم نداشته باشد، مانند:

گربه در انبان فروختن
گربه را در (دَمِ) حجله کشتن
دل دادن و قلوه گرفتن

مفهوم و پیام این اصطلاحات مثلی با کلمات (گربه، انبان، حجله، دل و قلوه…) هیچ‌گونه رابطهٔ فیزیکی (ارگانیک) ندارد. به عبارت دیگر، معنی جمله از کلمات تشکیل دهندهٔ آن جمله قابل دریافت نیست. این اصطلاحات تصویری (مجازی) فاقد شجره‌نامه‌اند و ریشه و ماًخذ آنها به مرور زمان محو شده‌است.∗

اشاره شد که امثال و حکم در شکل، ساختار و عمل‌کرد خود از ضرب‌المثل متمایز می‌شود و به عنوان مواد اولیه‌ای محسوب می‌گردد که باید در جملهٔ کاملی به کار گرفته شود تا خصلت ظاهریِ ضرب‌المثل را به نمایش بگذارد. عبارات و اصطلاحات ضرب‌المثلی، با هرنوع آرایش و پیرایشی تبدیل به امثال و حکم نخواهند شد. امثال و حکم دارای سنت و اصالت لایزالی است که در اذهان عموم نقش گرفته و دارای رسالت آموزشی و حامل پیام و تجربهٔ زندگی است. درصورتی‌که عبارات ضرب‌المثلی به هر میزان که استقلال معنا و رسالت پیام آوری داشته باشد، بازهم به تنهایی قادر به انجام رسالت خود نیست و همیشه متکی بر جمله و پیش درآمدی توضیحی است. مع‌هذا، خط فاصل دقیقی نمی‌توان بین ضرب‌المثل و اصطلاح ضرب‌المثلی کشید، به خصوص که در زبان‌های مختلف، این خط فاصل ب ه‌طور قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌یابد. استاد «کارل فریدریش ویلهلم واندر»، گردآورنده و مؤلف ۲۵۰٬۰۰۰ امثال و حکم و اصطلاحات ضرب‌المثلی در پنج جلد، در مقدمهٔ کتابش ∗ به این سؤال پاسخ می‌دهد:

«از گوشه و کنار و از زبان بعضی از منقّدان شنیده می‌شود که تفکیک امثال و حکم را از اصطلاحات ضرب‌المثلی ترجیح داده و پیشنهاد کرده‌اند که مجموعهٔ «امثال و حکم» باید فقط دربرگیرندهٔ امثال و حکم باشد. اولاً خط فاصل بین این دو مقوله در حالات مختلف غیرقابل تشخیص و تفکیک است، زیرا یک پیام خاص در مقطعی خاص به وسیلهٔ امثال و حکم، و جایی دیگر به وسیلهٔ اصطلاح مَثَلی بیان شده‌است که این‌جانب با هیچ معیاری امکان تجزیه و تفکیک آنها را ندارم. دوم اینکه، رسالت ادبی و فرهنگیِ «امثال و حکم» با پیشنهاد فوق به شدت خدشه دار شده و درصورت عملی شدن چنین پیشنهادی، این مجموعه فاقد ارزش بنیادین خواهد شد.»

ضرب المثل ها و نکات ادبی

ریشه عبارت الکی میگه – الکی گفتن یعنی چه

الکی گفتم

ریشه عبارت الکی میگه – الکی گفتن یعنی چه هیچ می دانستید کلمه الکی که معمولاً همه ما درباره حرف ها و کارهای دیگران روزی صدهزارمرتبه به کار می بریم از کجا آمده است؟ اصلاً می دانستید که الکی به همان الک مربوط است؟ اصلاً می دانید الک چیست؟ الک …

ادامه نوشته »

هشت در گرو نه بودن یعنی چه

هشت گرو نه است

هشت در گرو نه بودن یعنی چه بسیار شنیده ایم که می گویند فلانی هشتش گروه نهش هست این عبارت به چه معناست هشت گرو نه بودن یعنی درمانده بودن او در مسائل مالی و مخارج روزانه هشت کسی گرو نه بودن کنایه از: درآمد کم و هزینة زیاد داشتن …

ادامه نوشته »

قرص پارول چیست و برای درمان چه بیماری به کار می رود ؟

قرص را با آب بخوریم یا نوشیدنی دیگر / همراه قرص چه بنوشیم و چه ننوشیم؟

قرص پارول چیست ؟ قرص پارول چیست و برای درمان چه بیماری به کار می رود ؟ قرص parol (Paracetamol (acetaminophen استامینوفن (به انگلیسی: Acetaminophen) یا پاراستامول (Paracetamol) رده درمانی: داروهای مسکن اشکال دارویی: قطره، قرص، شربت و شیاف که عمدتاً به صورت قرص هست استامینوفن دارویی مسکن و تب‌بُر …

ادامه نوشته »

فرم زنی چیست ؟ فرم زن کیست ؟

منشی عربی

فرم زنی چیست ؟ فرم زن کیست ؟ فرم زنی در ترجمه به معنای انجام ترجمه مواردی که فرمت آنها مشخص بوده و تنها اسامی تفاوت می کند مانند ترجمه شناسنامه، کارت ملی، مدارک تحصیلی، برخی قراردادها و … . در این بخش از صنعت ترجمه ، مترجمان می بایست …

ادامه نوشته »

چطور یک چادری خوشتیپ باشیم ؟

چادری‌های خوش‌تیپ / نکاتی در انتخاب چادر

چادری‌های خوش‌تیپ / نکاتی در انتخاب چادر دکتر سلام/چادری‌ها به هیچ وجه افراد بداخلاق، گوشه‌گیر و اخمو نیستند. آنها این توانایی را دارند که ضمن احترام به عرف و قانون، با ترکیب رنگ‌‌های ملایم در کنار چادر، آرامش و انرژی مثبت را به اطرافیان خود هدیه کنند. تعریف حجاب و …

ادامه نوشته »

رقص کیکی چیست ؟

منظور از رقص کیکی kiki

رقص کیکی چیست ؟   رقص کیکی به چه معناست و چگونه انجام می شود. تاریخچه این نوع رقص چیست ؟ «کیکی» عبارت است از رقص کوتاهی که فرد پس از پیاده شدن از ماشین در حال حرکت خود با آهنگIn My Feeling انجام می دهد. این ترانه را «دریک» …

ادامه نوشته »

منظور از تیک سوم در فضای مجازی

تیک سوم در سروش و بیسفون

منظور از تیک سوم در فضای مجازی تیک سوم چیست این اصطلاح را اخیرا در فضای مجازی زیاد می شنویم تیک سوم در مورد امنیت در فضای مجازی است و اینکه این احتمال وجود دارد که در برخی پیام رسان ها نفر سومی علاوه بر پیام دهنده و پیام گیرنده، …

ادامه نوشته »

پلی بک چیست ؟ منظور از پلی بک در کنسرت

ایقاع چیست ؟ ایقاع در شعر و ادبیات فارسی و عربی آهنگ موسیقی شعر

پلی بک چیست ؟ منظور از پلی بک در کنسرت PlayBack پلی بک در واقع به معنایی آهنگی است که در پشت صدای خواننده پخش می شود و خواننده روی آن شروع به خواندن می کند ! معمولا زمانی که امکان اجرای گروه به صورت زنده مقدور نباشد، خواننده روی …

ادامه نوشته »

اویغور چیست (ایگور)

مسلمانان اویغور

اویغور چیست (ایگور) اویغورها مردم ساکن شمال غرب چین هستند که در ایالت خودگردان سین کیانگ یا ترکستان شرقی (اویغورستان) به مرکزیت اورومچی زندگی می‌کنند. مردم اویغور از اقوام ترک و مسلمان سنی هستند. به غیر از استان سین کیانگ چین؛ مطابق آخرین آمارِ مربوط به سال ۲۰۰۹ میلادی، بخشی …

ادامه نوشته »

منظور از فارسی سخت – زبان فارسی سخت

مرزبان زبان فارسی سخت

منظور از فارسی سخت – زبان فارسی سخت علیرضا مرزبان مهمان برنامه «فصل داغ فوتبال» شبکه ورزش بود. جواد خیابانی از او درباره برخورد رسانه ای کشور آلمان بخاطر شکست دو بر صفر از کره جنوبی پرسید. او هم گفت :« به زبان فارسی سخت می گویم. آن ها را.جر …

ادامه نوشته »

عبدالناصر همتی کیست ؟

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی ایران

عبدالناصر همتی کیست ؟ عبدالناصر همتی رئیس جدید بانک مرکزی ایران متولد 1336 و اصالتا همدانی است. او به پدر بیمه در ایران معروف است و دکترای اقتصاد دارد. او با رتبه یک دوره کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تهران را آغاز کرد؛سپس در همان دانشگاه فوق لیسانس خود را دریافت …

ادامه نوشته »

معنای کوچه علی چپ آیا این ضرب المثل توهین به حضرت علی است ؟

آیا ضرب المثل خود را به کوچه علی چپ زد توهین به حضرت علی (ع) است

معنای کوچه علی چپ آیا این ضرب المثل توهین به حضرت علی است ؟ آیا ضرب المثل خود را به کوچه علی چپ زد توهین به حضرت علی است این ضرب المثل هیچ توهینی به امام علی یا سایر معصومین نیست و ربطی به امام علی ندارد. ادامه مطلب را …

ادامه نوشته »