ترجمه فارسی اشعار عربی سعدی / ترجمه بخشی از شعر عربی سعدی به فارسی

بیت مدور چیست؟ به چه بیتی مدور گفته می شود

اصطلاحات نقدی و ادبی

بیت مدور چیست؟ به چه بیتی مدور گفته می شود

می توان گفت بیت مدور خاص شعر عربی است و در عروض فارسی جایی ندارد یا اینکه حداقل مرسوم نیست.

بیت مدور بیتی است که یک بخش از کلمه در مصراع اول است و ما بقی آن در مصراع دوم

برای روشن تر شدن مطلب یک مثال می آوریم:

 أنا لا أهجر المحبو    /  ب فی عسرن وفی یسرن

اگر دقت کنیم کلمه محبوب در این بیت آمده است  اما فقط چهارحرف “محبو ” در مصراع اول قرار دارد و بخش دیگر یعنی “ب”  در مصراع بعد قرار گرفته است. به این گونه ابیات در عروض عربی بیت مدور گفته می شود.

مثال های دیگر:

خفّف الوَطْءَ ما أظنّ أَدِیْمَ الـ. / أرض إلا من هذه الأجساد

البته در فارسی نیز گاهی به چنین ابیاتی بر می خوریم که بیشتر جنبه طنز دارد

رفیق خوب من میرزا ابوالقا / سُمش در مصرع اول نشد جا


کوچک‌ترین واحد کامل در شعر کهن فارسی بیت است که دو مصراع (مِصرَع) را شامل می‌شود.

بیت در زبان عربی به معنی خانه[۱] و در اصطلاح، حداقل شعر است که از دو مصراع تشکیل شده باشد.[۲]

نمونه:
به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه برنگذرد

(فردوسی)
بیت مُصَرّع

اگر هر دو مصراع یک بیت قافیه‌دار باشند، آن بیت را مصرّع می‌نامند؛ یعنی قافیه‌دار. نمونه:
بنی‌آدم اعضای یك پيكرند که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورَد روزگار دگر عضوها را نمانَد قرار
تو کز محنت دیگران بی‌غمی نشاید که نامت نهند آدمی

شرکت ناسار - تجارت با عراق

دکتر حبیب کشاورز عضو هیأت علمی دانشگاه سمنان - گروه زبان و ادبیات عربی

http://www.naasar.ir/habib-keshavarz/

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *