مترجم و سبک متن

مترجم و سبک متن
مترجم در تغییر سبک نویسنده اختیاری ندارد
اسدالله امرایی در نشست «سبک در ترجمه» گفت: مترجم در تغییر سبک نویسنده اختیاری ندارد و مجبور است سبک متن زبان مبدأ را رعایت کند و براساس شناخت از متن و معنایی که برداشت می‌کند، متن را ترجمه کند.

به گزارش ایسنا بر اساس خبر رسیده، این مترجم در چهارمین نشست تخصصی مرکز نشر دانشگاهی با عنوان «سبک در ترجمه» ادرباره شیوه نوشتن و سبک نویسنده سخن گفت و تاکید کرد: وفادار ماندن به سبک نویسنده یکی از اختیارات مترجم نیست بلکه از الزامات حرفه اوست.

امرایی سپس با اشاره به مکتب­‌های مختلف ادبی، اظهار کرد: در مکتب‌های مختلف ادبی نوع روایت‌­ها همیشه فرق می‌­کند و نوع نگاه مترجم بسته به دیدگاه نویسنده همیشه متفاوت است که باید در ترجمه رعایت شود. در آثار علمی همه‌چیز مشخص است، در این آثار، سبک ترجمه خیلی کاربرد ندارد و اگر از آن تخطی شود دوستان اهل فن متوجه می‌شوند.

این مترجم در ادامه گفت: در شیوه بیان ادبی، نویسنده باید مدنظر مترجم باشد؛ یعنی نوع روایت و نوع مخاطب باید دیده شود. مثلا در داستان کودکان نمی‌توانیم از کلمات سنگین استفاده کنیم. در سنین مختلف، وقتی مترجم شروع به کار می­‌کند باید رده سنی را در نظر بگیرد و با در نظرگرفتن آن گروه سنی کارش را پیش ببرد. از مباحث دیگری که باید موقع ترجمه رعایت کنیم، بحث رعایت سبک متن مبدا است. مترجم در این‌جا اختیاری ندارد و مجبور است که سبک متن زبان مبدا را رعایت کند و براساس شناخت از متن و معنایی که برداشت می­‌کند متن را ترجمه کند.
او با بیان این‌که «دو نوع ترجمه داریم» توضیح داد: نخست، ترجمه معنایی، یعنی وفاداری به متنی که نویسنده مطرح می­‌کند. دوم، ترجمه ارتباطی است و براساس آن‌چه‌ مخاطب درک می‌­کند مطرح می‌­شود. گاهی ما با مترجمانی مواجه هستیم که بین این دو موضوع توازن برقرار می­‌کنند و در چنین فضایی برای ترجمه متن ادبی، مترجم اختیار تغییر متن را ندارد. مثلا نویسنده­‌ای ­ فقط از ویرگول استفاده می‌کند و قطعا نمی‌توانید متن را کوتاه کوتاه و خرد کنید. در ترجمه ادبیات امریکای لاتین به راحتی با چنین فضایی مواجه هستیم. در ترجمه جیمز جویس با چنین فضایی مواجه هستیم و زمان در آن گم می‌­شود.

امرایی افزود: در برخی از موارد، ترجمه تا حدود زیادی باعث سردرگمی خواننده می‌­شود؛ وقتی مترجم سعی می­‌کند متن ساده نویسنده را سخت­‌تر کند و تلاش دارد شخصیت خود را در متن مطرح کند. در این حالت مترجم خود را بالاتر از نویسنده می­‌بیند و در کار او دخالت می­‌کند. در این حالت باید در ترجمه آن مترجم شک کرد و حداقل در بررسی علمی با مترجمی روبه‌رو هستیم که در متن دخالت می­‌کند. استدلال مترجمان این است که ترجمه را از آن خود کردیم و این اشتباه است.

این مترجم با بیان این‌که «برخی از مترجمان سبک فکری خود را به متن تحمیل می­‌کنند» خاطرنشان کرد: مواردی از این دخالت وجود دارد و مترجمانی داریم که در متن دخالت می­‌کنند. مثلا متن به آمریکا اشاره کرده و نویسنده خود را ملزم می­‌داند به مختصات آمریکا هم اشاره کند یا در متن امپریالیستی بودن را اضافه می­‌کند، در حالی که در اصل متن این­‌طور نبوده است.

منبع : ایسنا

شرکت ناسار - تجارت با عراق

دکتر حبیب کشاورز عضو هیأت علمی دانشگاه سمنان - گروه زبان و ادبیات عربی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.